"Nehirlerimizde balık kalmadı": Alaska kral somonları tükeniyor
Alaska'da yerel ekonominin ve kültürün simgesi olan kral somonların sayısı hızla azalıyor. Bölge halkı dev trol teknelerini suçlarken, bilim insanları denizdeki sıcak hava dalgalarına dikkat çekiyor.
ABD'nin Alaska eyaletinde kral somon popülasyonu hızla düşerken, yerel balıkçılar ve bilim insanları bu azalmanın nedenleri konusunda farklı görüşler öne sürüyor.
Seward limanında tekne turları düzenleyen 64 yaşındaki spor balıkçısı Bob Candopoulos, yıllardır işyerinin önündeki kral somon tabelasıyla turistleri karşılıyor. Candopoulos, AFP'ye yaptığı açıklamada on yıl önce her gün denize açılıp av limitlerini doldurabildiklerini ancak şimdi balığa çıktıklarında tek bir somon görebilirlerse şanslı sayıldıklarını belirtti.
Yukon ve Kuskokwim nehirleri boyunca yaşayan yerli halk için somon avcılığı uzun yıllardır sıkı kısıtlamalara veya tamamen yasaklara tabi tutuluyor. Bu durum nehirlerdeki balık kaybını bölge halkı için daha ağır bir yük haline getiriyor.
DEV TROL TEKNELERİ HEDEF TAHTASINDA
Candopoulos ve pek çok Alaskalı, kral somonların azalmasından Alaska Körfezi ile Bering Denizi'ni tarayan dev trol teknelerini sorumlu tutuyor. Endüstriyel gemiler Alaska mezgitini avlarken dört yolcu uçağı genişliğindeki ağlarla her yıl binlerce ton istenmeyen balık da topluyor. Bu avlar arasında somonlar da yer alıyor ve yumurtlamak için nehirlerine dönemeden okyanusta ölüyor. Candopoulos, "Nehirlerimizde balık kalmadı ama trol endüstrisi onları öldürmeyi durduracak şekilde denetlenmiyor" dedi. Trol teknelerinin çoğu Washington eyaletindeki Seattle'da konuşlu ve mezgit avcılığından elde edilen gelirin yaklaşık üçte ikisi Alaska dışına çıkıyor. Candopoulos, "Alaska kesinlikle milyar dolarlık bir endüstri tarafından sömürülüyor" diye tepki gösterdi. Kamuoyu yoklamaları Alaskalıların çoğunluğunun trol avcılığının yasaklanmasını isteyecek kadar öfkeli olduğunu gösteriyor ve bu tartışma eyaletteki son Senato seçimlerine de yansıdı.
YEREL BALIKÇILAR YASAK KONUSUNDA BÖLÜNMÜŞ DURUMDA
Ancak Seward'daki tüm balıkçılar trol avcılığının tamamen yasaklanmasını desteklemiyor. 42 yaşındaki spor balıkçısı Chance Miller, AFP'ye "Tüm trol teknelerini yok edelim kampanyasının mutlaka bir parçası değilim" diye konuştu. Miller, Alaska'nın kıyıdaki yerli topluluklar adına çalışan önemli bir yerel trol filosuna sahip olduğunu vurguladı ve kasabaların balık işleme tesislerinin etrafında kurulduğunu, bu tekneler olmadan tesislerin açık kalamayabileceğini ifade etti.
BİLİM İNSANLARI İKLİM KRİZİNE İŞARET EDİYOR
Bilim insanları ise somon azalmasında iklim değişikliğine dikkat çekiyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin (NOAA) araştırmaları, kral somonlardaki düşüşün temel olarak Bering Denizi'ndeki deniz sıcak hava dalgalarından kaynaklandığını gösteriyor. Bu dalgalar suları somonların avlandığı canlılar için yaşanmaz hale getiriyor. Anchorage'daki Alaska Üniversitesi'nden doğal kaynak ekonomisti Brett Watson, trol yasağının somon göçleri üzerindeki etkisinin "belirsiz" olacağını söyledi ve Yukon ile Kuskokwim nehirlerindeki somon azalmasında iklim değişikliğinin muhtemelen daha büyük bir etken olduğunu belirtti. Ekonomist, "Bu, başa çıkması çok daha zor bir sorun" diye ekledi.
Petrol üretiminden elde edilen gelirden her yıl vatandaşlara pay dağıtılan eyalette ticari balıkçı Ian Raab da siyasetçilerin iklim değişikliğini görmezden gelmesinden yakınıyor. Yıllar önce somon avcılığını bırakıp pisi balığı ve siyah morina avına yönelen 58 yaşındaki Raab, "İnsan, Amerikalıların bu konuyu daha çok konuşacağını düşünürdü" dedi. Raab, Trump yönetiminin NOAA bütçesinde yaptığı kesintilerden kaygı duyduğunu ve kurumun deniz hava durumu tahminlerinin eskisi kadar güvenilir olmadığını ifade etti. Tecrübeli balıkçı sözlerini "Onların işlerini yapmalarına izin vermeliyiz ki ben de kendi işimi yapabileyim" diyerek tamamladı.