İsveç sandık başında, aşırı sağ ilk kez hükümete girebilir

İsveç'te bugün parlamento seçimleri için oy verme işlemi yerel saatle 08.00'de başladı. 10 milyon nüfuslu AB üyesi ülkede seçmenler, aşırı sağın ilk kez hükümete ortak olabileceği bir oylamaya katıldı.

Hafta boyunca yayımlanan kamuoyu yoklamaları, merkez sol muhalefetin iktidardaki sağ blok karşısında az farkla önde olduğunu ve hükümet değişiminin muhtemel göründüğünü ortaya koyuyor.

Ancak dört yıllık görev süresi boyunca anketlerde geride kalan Başbakan Ulf Kristersson, seçim kampanyasının son haftalarında arayı kapatmayı başardı.

Muhalefetteki Sosyal Demokrat Parti lideri Magdalena Andersson ise son düzlükte zemin kaybetti.

Seçim stratejileri ve bloklar

Sağ bloğun destekçileri, mevcut hükümet politikalarının çete şiddetini dizginlediğini ve göçü ciddi ölçüde azalttığını savunuyor. Sağ partiler, sandıktan çıkacak bir zaferin bu yaklaşımın kamuoyu nezdinde onaylanması anlamına geleceğini dile getiriyor.

Bloklarının kazanması halinde aşırı sağcı İsveç Demokratları partisini hükümete dahil etme vaadinde bulunan Başbakan Kristersson, bu hafta parlamentoda gazetecilere yaptığı açıklamada, "Partileri, seçmenleri ve meseleleri ortak bir eylem zemininde birleştirebiliyoruz. İşte bu sayede somut adımlar atıyoruz" dedi.

Hükümet politikalarını eleştirenler ise mevcut çizginin sivil özgürlükleri zayıflattığını öne sürüyor.

Sosyal Demokrat lider Andersson, Reuters haber ajansına verdiği demeçte, "Potansiyelimizin çok altında büyüme kaydettiğimiz, hanelerin aldıkları maaşla giderek daha az şey alabildiği bir ortamda daha sert, daha içine kapanık ama aynı zamanda daha yoksul bir topluma dönüştük" diye konuştu.

Andersson, ülkenin gücünü ortak başarılardan ve zor zamanlarda sergilenen dayanışmadan aldığını vurguladı.

Avrupa'daki aşırı sağ yükselişi

Rusya'nın Ukrayna'ya askeri müdahalesinin ardından NATO'ya katılan ülkede sandık çıkış anketlerinin oy verme sürecinin sona ereceği TSİ 21.00'den kısa süre sonra açıklanması bekleniyor. İsveç Demokratları partisinin elde edeceği olası bir başarı, bu ay göç karşıtı Almanya için Alternatif partisinin Almanya'daki bir eyalet seçiminde kazandığı önemli zaferle moral bulan Avrupa'daki yükselen aşırı sağ hareketler nezdinde memnuniyetle karşılanacak.

Sağ blok, seçimleri kazanması durumunda Kristersson liderliğinde dört partili bir hükümet kurma konusunda şimdiden mutabakata vardı. Andersson cephesinde ise iktidara giden yol daha belirsiz görünüyor.

Parlamento seçimlerinin sonucunu, Ilımlı Parti, Hristiyan Demokratlar ve bu yıl Kristersson'ın davetiyle yapıya katılan İsveç Demokratları ile hareket eden Liberaller partisinin yüzde 4'lük seçim barajını aşıp aşamayacağı belirleyebilir.

Deneyimli lider Jimmie Akesson yönetimindeki İsveç Demokratları, son dört yıldır Kristersson'ın azınlık hükümetine dışarıdan destek vererek sağ blok içindeki güvenilirliğini artırdı.

İttifakların ortak ve ayrışan noktaları

Öte yandan rakip ittifaklar; Ukrayna'ya destek, askeri harcamaların artırılması ve hayat pahalılığı krizinden etkilenen hanelerin rahatlatılması gibi seçmen önceliklerinde benzer yaklaşımlar sergiliyor. Muhalefetteki Sosyal Demokratlar, Yeşiller, Sol Parti ve Merkez Partisi, refah harcamaları ile kamu yatırımlarının artırılması gerektiği konusunda geniş ölçüde uzlaşsa da birçok başlıkta görüş ayrılıkları sürüyor.

Sosyal Demokratlar göç konusunda ortaklarına kıyasla daha kısıtlayıcı bir politika izlenmesini savunuyor. Muhalefet partileri ayrıca milyarderlere ek vergi getirilmesi ve yeni nükleer reaktörlerin inşası hususlarında da anlaşmazlık yaşıyor.

Merkez Partisi'nin Sol Parti'nin dahil olacağı bir kabineye destek vermeyi reddetmesi, Andersson'ın hükümet kurma ihtimalini zorlaştırıyor.