İrlanda'nın birleşme planı için 4 senaryo: Maliyet 25 milyar euroya çıkabilir

İrlanda'da hükümet ortağı Fine Gael Partisi, Kuzey İrlanda ile birleşmenin maliyetini hesaplayan bir plan taslağı hazırladı.

Birleşme maliyetleri farklı senaryolara göre değişiyor

Plan taslağına göre birleşmenin İrlanda Cumhuriyeti'ne en iyimser senaryoda maliyeti en az 3,2 milyar euro olurken, ilk yıl maliyetinin 25 milyar euroya kadar çıkabileceği tahmin ediliyor. İlk 25 yıldaki toplam maliyetin ise 41,2 milyar euroya yaklaşabileceği hesaplandı. Bu tutar yaklaşık 2 trilyon liraya karşılık geliyor.

Birleşme için dört farklı model masada

Fine Gael tarafından hazırlanan taslakta merkezi, federal, kontrollü entegrasyon ve yüksek maliyet olmak üzere dört farklı model değerlendirildi. Federal modelde Kuzey İrlanda'nın ekonomik ve sosyal seviyesinin 20 yıl içinde İrlanda Cumhuriyeti ile eşitlenmesi öngörülüyor ve yıllık maliyetin yaklaşık 500 milyon euro olması bekleniyor.

Yüksek maliyet senaryosunda Kuzey İrlanda'daki sosyal yardımlar ve ücretler birleşmenin ilk gününden itibaren İrlanda seviyesine çıkarılıyor; bu durumda yıllık maliyetin 1 milyar avroya ulaşabileceği tahmin ediliyor. Kontrollü entegrasyon modelinde birleşme 15 yıllık bir sürece yayılıyor ve İrlanda Cumhuriyeti'ne 1,5 milyar euroluk başlangıç yatırımına ek olarak yıllık 250 milyon avroya mal olacağı hesaplanıyor.

İngiltere ile yapılacak anlaşma belirleyici olacak

Plan taslağında birleşmenin maliyetini belirleyecek en önemli unsurlardan birinin İngiltere hükümetiyle yapılacak anlaşma olduğu vurgulandı. Özellikle İngiltere'nin emeklilik yükümlülüklerini ve borç faizlerini üstlenip üstlenmeyeceğinin toplam maliyet üzerinde etkili olacağı belirtildi. Birleşme sürecinin yönetilmesi için başbakan yardımcısına bağlı özel bir birim kurulması ve maliyetlerin karşılanabilmesi amacıyla bir varlık fonu oluşturulması da öneriler arasında yer aldı.

Fine Gael lideri ve Başbakan Yardımcısı Simon Harris, birleşme tartışmalarının somut hazırlıklarla yürütülmesi gerektiğini belirterek zor sorularla yüzleşmeye ve geleceğe yönelik planlama yapmaya hazır olunması gerektiğini söyledi. Harris, birleşmenin yalnızca anayasal düzenlemelerden ve sınırların kaldırılmasından ibaret olmadığını, farklı topluluk ve kimlikleri ortak bir gelecek etrafında buluşturması gerektiğini ifade etti.

İrlanda Başbakanı Micheal Martin de 3 Kasım'da İrlanda Cumhuriyeti ile Kuzey İrlanda'nın birleşmesine ilişkin çalışmalar yürütmek üzere Gelecek Araştırmaları Girişimi adlı bir oluşum kurulacağını duyurmuştu.

İrlanda neden ikiye ayrıldı?

İrlanda adası 1921'de imzalanan anlaşmanın ardından siyasi olarak bölündü. 1922'de İrlanda Serbest Devleti kurulurken altı kuzey vilayeti Birleşik Krallık bünyesinde kaldı ve zamanla Kuzey İrlanda olarak anılmaya başladı. 1998'de imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması ise Kuzey İrlanda'nın statüsünün demokratik yollarla ve halkın çoğunluğunun onayıyla değiştirilebilmesinin önünü açtı.