IKEA, Belçika aşırı sağının marka kullanımına itiraz etti
Avrupa Adalet Divanı, IKEA'nın ismini ve kataloğunu kullanarak göç karşıtı propaganda yapan Belçika’daki aşırı sağcı Flaman Çıkarı Partisi’ne karşı, İsveçli markanın lehine karar verdi.
Avrupa Birliği’nin en yüksek yargı organı Avrupa Adalet Divanı, Belçika’da aşırı sağcı Flaman Çıkarı Partisi’nin IKEA ismini ve kataloğunu göç karşıtı propaganda için kullanmasına karşı İsveçli markanın lehine karar verdi.
İsveç sağından ilham alan IKEA programı nedir?
Dava, aşırı sağcı partinin 14 Kasım 2022’de açıkladığı göç politikası önerileri nedeniyle başladı. Göç ve İslam karşıtı görüşleriyle bilinen Flaman Çıkarı Partisi, İsveç’teki katı göç planına atıfta bulunarak “Göç gerçekten farklı olabilir” başlıklı planı açıkladı.
Başlıktaki sözcüklerin baş harfleri IKEA kelimesini oluşturduğu için plana “IKEA Planı” dendi. Parti, Radikal İsveç Demokratları partisinden ilham alarak hazırladığı on beş maddelik öneride IKEA’nın isim, renk ve kataloğundaki çizgi karakterini de kullandı.
Aşırı sağın göç karşıtı önerileri, IKEA ürünlerinin montaj talimatlarını andıran formatta duyuruldu. Propagandada IKEA’nın çizgi karakteri, müşteriye cami aramak gibi “kesinlikle yapılmaması gereken” şeyleri gösteriyordu.
Mobilya devi IKEA’nın ana şirketi, aşırı sağın bu kampanyasına sert tepki gösterdi ve markasının siyasi amaçlarla kullanılmasını kınadı.
IKEA neden itiraz etti?
IKEA’nın marka haklarının sahibi Inter IKEA Systems, şirketin markasının siyasi kampanyada kullanılmasına karşı çıktı. Şirkete göre markanın aşırı sağcı partiyle ilişkilendirilmesi ticari itibarına zarar veriyordu.
Belçika’daki mahkeme, konuyla ilgili görüş almak için dosyayı Avrupa Adalet Divanı’na taşıdı.
AB mahkemesi ne dedi?
Lüksemburg’daki Avrupa Adalet Divanı, Salı günü aldığı kararda ifade özgürlüğünün siyasi partilere tanınmış markaları sınırsız kullanma hakkı vermediğine hükmetti. Mahkeme, siyasi amacın marka kullanımını otomatik olarak hukuka uygun hale getirmediğini belirtti.
Adalet Divanı, aşırı sağcı partinin somut olarak marka hakkını ihlal edip etmediğine ilişkin nihai kararı vermedi. Artık son sözü Belçika’daki yerel mahkeme söyleyecek.
Karar neden önemli?
Dava, siyasi ifade özgürlüğü ile şirketlerin marka hakları arasındaki sınır konusunda Avrupa’da önemli bir örnek oluşturuyor. Mahkeme kararı, siyasi mesaj taşımanın tek başına bir markanın izinsiz kullanımını hukuka uygun hale getirmediğini ortaya koydu.