26 Şubat 1992’de Ermeni güçlerinin çocuk, kadın ve yaşlı gözetmeksizin gerçekleştirdiği toplu katliam, 20. yüzyılın en kanlı olaylarından biri olarak hafızalara kazındı.
Abluka Altındaki Hocalı
1991 yılının sonlarında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte Azerbaycan topraklarına saldıran Ermeni güçleri, bölgenin tek havaalanına sahip olması nedeniyle stratejik önemi büyük olan Hocalı’yı hedef aldı.
Şehre giden tüm yollar kapatıldı, köyler ele geçirildi. Hocalı halkına yiyecek yardımı ancak helikopterlerle havadan atılarak ulaştırılabiliyordu.
Başlangıçta 11 binden fazla kişinin yaşadığı kentte, çatışmalar ve kuşatma nedeniyle nüfus 3 bine kadar gerilemişti.
İnsanlık Dramı
Aylar süren saldırılar, 25 Şubat 1992 gecesi zirveye ulaştı. Ermeni kuvvetleri, Hankendi’de bulunan Sovyet Rus ordusuna ait 366. motorize alayının desteğiyle şehre üç koldan saldırdı. Sadece işgalle yetinmeyen saldırganlar, kaçmaya çalışan sivilleri toplu halde katlederek, esirlere acımasız işkenceler uyguladı.
Azerbaycan Parlamentosu, Hocalı’da yaşananları resmen “Soykırım” olarak ilan etti. Uluslararası alanda da yankı bulan bu insanlık dramı hakkında önemli kararlar alındı:
22 Nisan 2010’da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Hocalı’da yaşananları "savaş suçu" ve "insanlık aleyhine suçlar" ile eş değer gördü.
Bugüne kadar 18 ülkenin parlamentosu ve ABD'nin 24 eyaleti, yaşananları kınayan ve soykırım olarak kabul eden kararlara imza attı.
32 Yıllık Hasret 2020’de Son Buldu
Hocalı’da başlayan ve 1993’te Kelbecer, Ağdam, Füzuli gibi illerin işgaliyle devam eden acı süreç, Azerbaycan ordusunun 2020 yılındaki kararlı operasyonuyla zaferle sonuçlandı. 32 yıllık Ermenistan işgali sona ererken, Karabağ özgürlüğüne kavuştu.
"Karabağ Azerbaycan'dır!" ülküsüyle topraklarını geri alan Azerbaycan, bugün hem zaferin gururunu yaşıyor hem de Hocalı katillerinin uluslararası mahkemelerde cezalandırılması için mücadelesini sürdürüyor.
