Gizemli araç ortaya çıktı, ABD’yi endişelendirdi: Çin’in yeni ‘canavarı’ | B-2 ile kıyaslandı, özellikleri şaşırttı
Çin’in yıllardır dış dünyadan sakladığı gizemli askerî programlardan biri, ortaya çıkan yeni görüntülerle yeniden gündemde. Devasa boyutlarıyla dikkat çeken ve B-2 bombardıman uçağıyla kıyaslanan bu gizemli hava aracının gerçek görevi ise hâlâ sır. Uzmanlar, platformun binlerce kilometre uzaktaki hedefleri izleyebilecek yeni nesil bir istihbarat sistemi olabileceğini değerlendiriyor. Peki Çin’in ‘Malan Canavarı’ olarak anılan bu gizemli projesi neyin peşinde?
GİZEMLİ UÇAK ÇİN’İN EN ÖZEL BÖLGESİNDE GÖRÜNTÜLENDİ
Tartışmaların merkezinde, Çin’in kuzeybatısında bulunan Malan Hava Üssü yer alıyor. Bölge, yıllardır Çin ordusunun en gizli test merkezlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Ancak son yıllarda ticari uyduların bölgeyi daha yakından görüntüleyebilmesi, burada yürütülen faaliyetlere ilişkin daha fazla ayrıntının ortaya çıkmasını sağladı.
Mayıs 2025’te elde edilen uydu görüntüleri, üste daha önce kamuoyunun dikkatini çekmeyen büyük bir hava aracını ortaya çıkardı. Ardından sızdırılan fotoğrafların da sosyal medyada paylaşılmasıyla gizemli platformun tasarımı hakkında daha fazla değerlendirme yapılmaya başlandı.
Çin askerî havacılığı konusunda uzman araştırmacı Andreas Rupprecht, görüntülerdeki aracın ‘WZ-X’ olarak adlandırılan büyük bir insansız hava aracı olabileceğini belirtti.
Rupprecht’in değerlendirmeleri, aracın çift motorlu ve yaklaşık 15 metre uzunluğunda olabileceği yönünde. Ancak asıl dikkat çeken unsur uzunluğu değil, kanat yapısı ve toplam büyüklüğü. Çünkü bazı tahminler, bu aracın kanat açıklığının yaklaşık 170 feet, yani 52 metre civarında olabileceğini gösteriyor. Bu ölçü, WZ-X’i dünyanın en büyük ve en gelişmiş askerî hava platformlarıyla aynı sınıfa taşıyor.
BÜYÜKLÜĞÜ B-2 İLE KIYASLANIYOR
Gizemli aracın görüntülerini inceleyen uzmanlar, WZ-X’in tasarımını ABD’nin RQ-180 olarak bilinen gelişmiş insansız hava aracıyla karşılaştırıyor. Uçan kanat biçimindeki tasarım, radar görünürlüğünü azaltmaya yönelik özellikler taşıyor olabilir. Ancak WZ-X’in RQ-180’e kıyasla çok daha büyük olduğu düşünülüyor.
Tahminler doğruysa araç, boyut açısından ABD’nin B-2 Spirit hayalet bombardıman uçağıyla aynı seviyeye geliyor. B-2, düşük radar görünürlüğü sayesinde düşman hava savunma sistemlerinin bulunduğu bölgelerde görev yapabilmek üzere tasarlanmış stratejik bir bombardıman uçağı.
WZ-X’in ise şu aşamada silah taşıyıp taşımadığı bilinmiyor. İşte bu nokta, Çin’in yeni platformuyla ilgili en büyük soru işaretlerinden birini oluşturuyor. Çünkü aracın devasa boyutları silah taşımak için kullanılabileceği anlamına gelse de uzmanların üzerinde durduğu asıl ihtimal farklı. WZ-X’in temel amacı, saldırı gerçekleştirmekten ziyade Çin ordusuna çok uzak mesafelerde ‘görme’ kabiliyeti kazandırmak olabilir.
BİNLERCE KİLOMETRE UZAKTAKİ HEDEFLERİ İZLEYEBİLİR
Askerî analistler, WZ-X’in yüksek irtifada uzun süre görev yapabilen bir HALE ISR platformu olarak kullanılabileceğini değerlendiriyor. HALE, yüksek irtifada uzun süre havada kalabilen sistemleri ifade ediyor. ISR ise istihbarat, gözetleme ve keşif görevlerinin genel adı. Böyle bir platformun savaş alanındaki görevi doğrudan saldırmak olmayabilir.
Onun yerine geniş bir bölgeyi saatler boyunca izlemek, düşman uçaklarını ve gemilerini tespit etmek, hava savunma sistemlerinin yerini belirlemek ve elde ettiği bilgileri başka silah sistemlerine aktarmak gibi görevler üstlenebilir. Bu nedenle WZ-X’in taşıdığı sensörler, aracın büyüklüğü kadar önemli olabilir. Eğer uçak gerçekten iddia edildiği gibi gelişmiş radarlar, elektro-optik sistemler ve uzun menzilli istihbarat sensörleriyle donatıldıysa, Çin ordusuna çok geniş bir coğrafyayı aynı anda takip etme imkânı sağlayabilir.
66 BİN FEETLİK UÇUŞ TAVANI İDDİASI
WZ-X hakkında ortaya atılan en dikkat çekici iddialardan biri de ulaşabileceği irtifaya ilişkin. Daily Mail’deki haberde Andreas Rupprecht, aracın yaklaşık 66 bin feet, yani 20 kilometrenin üzerinde bir yükseklikte uçabileceğini öne sürüyor. Bu tahmin doğrulanırsa WZ-X, B-2 bombardıman uçağından yaklaşık 16 bin feet daha yüksek irtifalarda görev yapabilecek.
Yüksek irtifanın ise iki önemli avantajı bulunuyor. İlk olarak, uçak daha geniş bir alanı görebiliyor. İkinci olarak ise atmosferin daha seyrek olduğu bölgelerde uygun şekilde tasarlanmış bir platform, uzun süre havada kalmak için avantaj elde edebiliyor. Ancak yüksek irtifa aynı zamanda uçağın tasarımını son derece zorlaştırıyor. Motorların, sensörlerin ve gövdenin çok düşük hava yoğunluğunda çalışabilecek şekilde geliştirilmesi gerekiyor.