Gazze'de ateşkes bir yıl sonra kâğıt üstünde kaldı
Gazze’de ateşkesin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen İsrail’in saldırıları ve insani yardım kısıtlamaları sürüyor. Son bir yılda saldırılar sonucu en az 1471 Filistinli öldürülürken, ateşkesin vaat ettiği birçok şey hayata geçirilemedi.
İsrail’in saldırıları ve insani yardım girişine yönelik kısıtlamalar Gazze’de devam ederken, binlerce Filistinli hayatını kaybetti veya yaralandı, milyonlarca kişi ağır yaşam koşullarıyla karşı karşıya kaldı.
İsrailli rehinelerin serbest bırakılması dışında ateşkes planının temel hedefleri büyük ölçüde hayata geçirilemedi.
Can Kayıpları Sürüyor
Uluslararası Af Örgütü, Norveç Mülteci Konseyi, Save the Children ve Oxfam’ın da aralarında bulunduğu 100’den fazla insani yardım kuruluşu, Gazze’de ateşkesin birinci yıl dönümünde yayımladıkları ortak açıklamada, ateşkesin sahada karşılık bulmadığını belirterek İsrail’in saldırılarının ve insani yardım girişine yönelik kısıtlamalarının sürdüğünü bildirdi.
Filistinli sağlık yetkililerine göre, ateşkesten bu yana İsrail saldırılarında en az 1471 Filistinli öldü, 5 bin 189 kişi de yaralandı. Save the Children Üst Yöneticisi Inger Ashing, ateşkes döneminde neredeyse her gün bir çocuğun öldürüldüğünü belirtti.
Yapıların yaklaşık yüzde 80’inin hasar gördüğü Gazze’de 1.65 milyon kişinin kışı çadırlarda veya hasarlı binalarda geçirmesi bekleniyor. Kışlık barınma için 284 bin 250 aile yardıma ihtiyaç duyarken, mevcut malzemeler yalnızca yaklaşık 52 bin 200 aileye yetiyor.
Gazze’deki 36 hastanenin hiçbiri tam kapasiteyle çalışamıyor. En az 18 bin 500 hasta tıbbi tahliye bekliyor ve binden fazlası bekleme sırasında hayatını kaybetti.
Kritik Maddeler Uygulanmadı
1 yıl önce bugün yürürlüğe giren ateşkes, rehinelerin serbest bırakılmasını, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesini öngörüyordu.
Hamas, anlaşmanın üçüncü gününde hayattaki 20 rehineyi serbest bıraktı, son rehinenin naaşı Ocak 2026’da İsrail’e teslim edildi. Ancak planın diğer maddelerinde ilerleme sağlanamadı.
Hamas, temmuz ayında aşamalı silahsızlanma çerçevesini kabul ettiğini açıklarken bunu İsrail’in saldırıları durdurması ve Gazze’den çekilmesi şartına bağladı. İsrail ise Hamas’ın tamamen silahsızlandırılmasında ısrar etti.
Ateşkesin başladığı dönemde Gazze’nin yaklaşık yüzde 53’ünü kontrol eden İsrail ordusunun hâkimiyet alanı, bir yıl içinde yüzde 70’e çıktı. Gazze’nin yönetimini Filistinli teknokratlara devretme ve bölgeye Uluslararası İstikrar Gücü konuşlandırma hedefleri de hayata geçirilemedi.
Trump’ın başkanlığındaki Barış Kurulu kapsamında yeniden inşa için fon sözü verilse de kaynakların ne ölçüde kullanıldığı belirsizliğini koruyor.
Yapılacak Çok İş Var
Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner, Gazze’deki ateşkesin birinci yıldönümünde yaptığı açıklamada, rehinelerin serbest bırakılmasını, son rehinenin cenazesinin İsrail’e teslim edilmesini ve Barış Kurulu’nun kurulmasını anlaşma kapsamında kaydedilen ilerlemeler arasında gösterdi.
Kushner, Gazze’de güvenliğin sağlanması, temel hizmetlerin yeniden sunulması ve yıkılan bölgelerin yeniden inşası için yapılacak çok iş olduğunu belirtirken, bir yıl öncesine kıyasla bir yol haritası bulunduğunu ve süreci destekleyen ortakların olduğunu söyledi.