Dünyanın Su Döngüsünde Kırmızı Alarm: Su Rezervleri Hızla Tükeniyor!
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) raporu, küresel su döngüsündeki aşırı dalgalanmaların arttığını ve doğal su rezervlerinin hızla tükendiğini ortaya koyuyor.
Dünya’nın su döngüsü, hızlı ve aşırı uçlar arasında giderek daha sert biçimde dalgalanıyor. Ancak bu değişimleri dengeleyen doğal su rezervleri aynı hızda kendini yenileyemiyor. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) “2025 Küresel Su Kaynaklarının Durumu” raporu, küresel hidrolojik döngünün giderek daha kırılgan hale geldiğine işaret ediyor.
WMO’nun bu yıl yayımladığı beşinci yıllık değerlendirme, aynı zamanda 2021-2025 dönemine ilişkin beş yıllık bir sentez de sunuyor. Rapora göre yağış, nehir debisi ve toprak nemi gibi kısa sürede değişen göstergeler ile yeraltı suları, buzullar ve kar örtüsü gibi uzun vadede oluşan su rezervleri arasındaki dengesizlik giderek büyüyor.
Gezegenin “tasarruf hesabı” azalıyor
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, yavaş değişen su rezervlerini gezegenin “tasarruf hesabı” olarak tanımlıyor. Bu rezervler, yağışların azaldığı veya kuraklığın yaşandığı tek bir yılın daha büyük bir su krizine dönüşmesini önleyen doğal bir tampon görevi görüyor.
Ancak raporun ortaya koyduğu tablo, bu hesabın yenilenebildiğinden daha hızlı tüketildiğini gösteriyor. Yeraltı suyu, toprak nemi, kar, buz, göller ve nehirlerde depolanan suyun toplamını ifade eden karasal su depolaması, 2014-2016 döneminden bu yana genel olarak azalma eğilimi gösteriyor.
Nehirlerde 35 yılın en düşük seviyeleri
2025 yılı, nehir debileri açısından da dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Dünya genelindeki su toplama havzalarının yaklaşık yüzde 36’sında nehir debisi normal seviyelerin altında kaldı. Yaklaşık yüzde 21’inde ise normalin üzerinde debi ölçüldü.
Normal nehir akışına sahip havzaların oranı da 2019’dan bu yana her yıl küresel havza alanının yalnızca sınırlı bir bölümünü oluşturuyor. Bu durum, su döngüsündeki olağan koşulların yerini giderek daha sık aşırı kuraklık veya yüksek su seviyelerine bıraktığını gösteriyor.
Buzullar üst üste dördüncü kez küçüldü
Uzun vadeli su rezervleri açısından bir diğer kritik gelişme buzullarda yaşandı. 2025’te dünyanın tüm büyük buzul bölgelerinde net buz kaybı kaydedildi. Böylece 2023’ten bu yana gerçekleşen toplam buzul kaybı yaklaşık 1.400 gigatona ulaştı.
Asya ve Afrika’da veri açığı
Su krizinin etkilerinin ağır hissedildiği Asya ve Afrika ise aynı zamanda en az izlenen bölgeler arasında bulunuyor. Su kaynaklı ölümlerin büyük bölümünün görüldüğü bu iki bölge, rapordaki nehir debisi ölçüm istasyonlarının yalnızca yaklaşık yüzde 7’sine sahip.
Bu veri eksikliği, özellikle su kaynaklarının hızla değiştiği bölgelerde mevcut durumun ve gelecekteki risklerin doğru biçimde değerlendirilmesini zorlaştırıyor. WMO raporu, küresel su döngüsündeki değişimin yalnızca su miktarıyla değil, su rezervlerinin dayanıklılığı ve bu değişimleri izleme kapasitesiyle de ilgili olduğunu ortaya koyuyor.