Brexit'ten 10 yıl sonra tarihi adım: İngiltere ve AB anlaştı
İngiltere ile Avrupa Birliği, Brexit sonrası ilişkilerde yeni bir sayfa açarak gıda ticareti, gençlerin hareketliliği ve karbon emisyonları konusunda anlaşmaya vardı.

İngiltere ile Avrupa Birliği, Brexit referandumunun üzerinden 10 yıl geçmesinin ardından Cuma günü zirvede ekonomik ve siyasi ilişkileri yeniden şekillendirecek adımlar attı.
Rusya-Ukrayna savaşı ve diğer etkenler yakınlaşmayı hızlandırdı
Rusya-Ukrayna savaşı, ABD'nin gümrük tarifeleri, Çin'in kritik mineral tedarik zincirlerindeki ağırlığı ve İran'daki savaşın yarattığı belirsizlikler, İngiltere ile AB arasındaki yakınlaşmanın temel gerekçeleri arasında yer aldı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham zirve öncesinde "Daha tehlikeli bir dünyada, birlikte daha güçlüyüz" dedi. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa da AB'nin İngiltere ile mümkün olan en yakın ilişkiyi kurmaya açık olduğunu söyledi.
Gıda ticaretinde kontroller azaltılacak
Zirvenin en önemli sonuçlarından biri, İngiltere ile AB arasındaki gıda ve tarım ürünleri ticaretinin kolaylaştırılması oldu. Anlaşmayla birlikte hayvanlar, bitkiler ve bunlardan elde edilen ürünlerin sınır ötesi ticaretinde uygulanan sertifika ve kontrol yükümlülükleri büyük ölçüde kaldırılacak. İngiliz hükümeti, düzenlemenin ülke ekonomisine yılda 5,1 milyar sterline (yaklaşık 6,7 milyar dolar) kadar katkı sağlayabileceğini öngörüyor. Taraflar ayrıca emisyon ticaret sistemlerini birbirine bağlama konusunda anlaştı. Böylece çelik başta olmak üzere çeşitli ürünlerin karşılıklı ticaretinde sınırda karbon düzenlemelerinden kaynaklanan maliyetlerin azaltılması hedefleniyor.
100 bin gence çalışma ve eğitim imkânı
Zirvede gençlerin hareketliliği konusunda da önemli bir uzlaşmaya varıldı. Yeni düzenleme kapsamında İngiltere ve AB ülkeleri, karşılıklı olarak gençlerin üç yıla kadar çalışma veya eğitim amacıyla ülkelerinde bulunmasına izin verecek. İngiltere başlangıçta programa katılacak kişi sayısını 50 binle sınırlandırmak isterken müzakereler sonucunda 100 bin kişilik kontenjanda anlaşmaya varıldı. Ortak bildiriye göre anlaşmaların 2028'den itibaren yürürlüğe girmesi, gençlik hareketliliği programından ilk katılımcıların ise 2030 yılına kadar yararlanmaya başlaması bekleniyor.
Üniversite ücretlerinde anlaşma sağlanamadı
Taraflar arasındaki en önemli anlaşmazlıklardan biri üniversite öğrenim ücretleri oldu. AB, üye ülke vatandaşlarının İngiliz üniversitelerinde uluslararası öğrencilere uygulanan yüksek ücretler yerine İngiliz öğrencilerle aynı ücretlerden yararlanmasını talep ediyor. İngiltere ise ücretlerin tamamen eşitlenmesi yerine önemli ölçüde indirilmesini öneriyor. Bu konudaki görüşmelerin altı ay içinde sonuçlandırılması hedefleniyor.
Otomotiv sektöründe Çin şartı
İngiltere'nin AB ile ilişkilerinde çözüm bekleyen bir diğer konu ise otomotiv sektörüne yönelik ticaret kuralları. Londra yönetimi, İngiliz otomobillerinin AB'nin "Avrupa'da Üretilmiştir" düzenlemeleri kapsamında özel statü kazanmasını istiyor. AB ise bu ayrıcalığın sağlanmasını, İngiltere'nin Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara yönelik Avrupa ticaret politikalarıyla uyum sağlamasına bağlıyor. Zirvenin ortak bildirisinde, iş birliği yapılacak sektörlerde İngiltere'nin ilgili AB önlemleriyle tutarlı sonuçlar sağlayacağı belirtildi. Bu düzenleme, İngiltere'nin Çin üretimi elektrikli ve hibrit araçların ithalatına yönelik AB önlemlerini benimsemesinin önünü açabilir.
İngiltere'nin AB'ye dönüşü de gündemde
Zirvede konuşan Başbakan Burnham, İngiltere'nin AB ile gelecekteki ilişkilerine yönelik tüm seçenekleri değerlendirmesi gerektiğini belirterek yeniden üyelik ihtimalini de gündeme taşıdı. Brexit'in İngiltere'ye sağladığı kazanımlardan daha büyük kayıplara yol açtığını savunan Burnham, varılan anlaşmaların hem İngiltere hem de Avrupa açısından olumlu sonuçlar doğuracağını söyledi. Burnham, anlaşmaların maliyetleri azaltacağını ve tüketicilere fayda sağlayacağını vurgularken taraflar arasındaki uzun vadeli ilişkilerin nasıl şekilleneceğine yönelik müzakerelerin devam edeceği mesajını verdi.