Avrupa Birliği'nden yeni üyelik modeli: Kanada ilk ülke olabilir
AB-Kanada Zirvesi'nde ortak üyelik önerisi masaya yatırılacak. Bazı üye ülkelerin çekinceleri nedeniyle nihai kararın 2027'ye bırakılabileceği belirtiliyor.
Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada'nın Birliğin ilk ortak üyesi olmasını öngören yeni bir modelin ayrıntılarını paylaştı. Montreal'de düzenlenecek AB-Kanada Zirvesi öncesinde C.D. Howe Enstitüsü'nde konuşan von der Leyen, bu statünün Avrupa dışındaki diğer stratejik ortaklara da sunulabileceğini açıkladı.
Ortak üyelik fikri görüşülüyor
Von der Leyen, Kanada'nın coğrafi nedenlerle AB'ye tam üye olamayacağını ancak ilişkileri en üst seviyeye taşımak istediklerini belirtti. "Kanada AB'nin ilk ortak üyesi olabilir" diyen von der Leyen, yeni modelin geleneksel üyelik sürecinden farklı olacağını ve tam üyelik olmadan üyeliğe mümkün olduğunca yakın bir ortaklık oluşturmayı hedeflediklerini vurguladı.
Yeni modelin üç temel başlığı
Önerilen ortak üyelik modelinin üç temel alanda şekilleneceği açıklandı. İlk olarak yapay zeka, iklim, enerji ve güvenlik gibi stratejik alanlarda politikaların daha uyumlu hale getirilmesi hedefleniyor. İkinci aşamada AB Komisyonu ile Kanada hükümeti arasındaki kurumsal işbirliğinin artırılması, parlamentolar ve yargı kurumları arasında daha yakın ilişkiler kurulması öngörülüyor. Üçüncü başlıkta ise iki tarafın eğitim, araştırma ve bilim programlarına karşılıklı katılımının genişletilmesi planlanıyor.
Erasmus ve bilimsel araştırmalarda işbirliği
Von der Leyen, Kanada'nın Erasmus programına katılımının derinleştirileceğini belirterek Avrupalı ve Kanadalı gençlerin daha fazla eğitim ve değişim fırsatına sahip olacağını söyledi. Kanadalı araştırmacıların ve bilim insanlarının ortak projelerde daha aktif rol alabilmesi için ülkenin yeni nesil Ufuk Avrupa programıyla entegrasyonunun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Model yalnızca Kanada ile sınırlı kalmayacak
Yeni modelin yalnızca Kanada'ya özgü olmayacağını açıklayan von der Leyen, ortak üyelik statüsünün Avrupa dışındaki en yakın ortaklara da açık olacağını ifade etti. Bu statünün AB ile mevcut işbirliğinin ötesine geçmeye ve ortak politikalar geliştirmeye hazır ülkeler için tasarlandığını belirten von der Leyen, Kanada'nın bu süreçte öncü rol üstlenmesini istediklerini vurguladı.
Almanya ve Fransa'dan itiraz
Yeni üyelik modeli AB içerisinde görüş ayrılıklarına neden oldu. Almanya, Fransa, İtalya ve Yunanistan'ın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler, Montreal'deki zirvenin ortak açıklamasında "ortak üyelik" ifadesinin kullanılmasına karşı çıktı. Bazı üye ülkeler von der Leyen'in öneriyi gündeme getirmeden önce kendilerine danışmadığını savundu. İtirazların ardından ortak açıklama taslağında "ortak üyelik" yerine "daha yakın ortaklık" ifadesinin kullanıldığı öne sürüldü. Taslakta 2027'de düzenlenecek AB-Kanada Zirvesi'ne kadar yeni ortaklık modelinin çerçevesinin belirlenmesinin hedeflendiği belirtildi.
AB Komisyonu çalışmalarını sürdürüyor
Üye ülkelerden gelen itirazlara rağmen AB Komisyonu ortak üyelik modeli üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor. Komisyon Başsözcüsü Paula Pinho, yeni statünün oluşturulması için üye ülkelerle görüşmelerin devam ettiğini açıklarken von der Leyen de Kanada'yı AB'ye daha fazla yakınlaştırma hedefini yineledi. AB ile Kanada arasındaki ekonomik ilişkilerin temelini 2017'den bu yana geçici olarak uygulanan Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması (CETA) oluşturuyor. Yeni ortak üyelik önerisi ticaretin ötesine geçerek güvenlik, enerji, teknoloji ve eğitim alanlarında daha kapsamlı bir entegrasyon hedefliyor. Ancak modelin hayata geçirilmesi için gerekli hukuki ve siyasi çerçeve henüz kesinleşmiş değil.