Atina'nın hesapları çarşıya uymadı: İpler İsrail'in elinde mi? 'Çoktan yenilmiş durumdayız'
Yunanistan'ın İsrail ile imzaladığı yaklaşık 3 milyar avroluk Aşil Kalkanı anlaşması, kaynak kodu tartışmasıyla Atina'nın gündemine oturdu. İsrailli yetkilinin Yunanistan'ın kaynak koduna erişemeyeceğini açıklaması, hükümetin daha önceki söylemleriyle çelişki tartışmasını beraberinde getirdi. Yunan basını ise yaşanan gelişmeyi Çoktan yenilmiş durumdayız başlığıyla gündeme taşıdı.
AŞİL KALKANI" ÇOK KATMANLI HAVA SAVUNMA AĞI İÇERECEK
Anlaşma kapsamında Yunanistan'da çok katmanlı bir hava savunma ağı kurulması planlanıyor.
Projede Rafael tarafından geliştirilen Davud Sapanı (David's Sling) ve Spyder sistemleri ile Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından geliştirilen Barak MX sistemi yer alıyor. Anlaşmada ayrıca IAI'nin hava kontrolünde kullanılacak MMR tipi çok görevli radarları bulunuyor.
Rafael öncülüğünde geliştirilecek yeni bir ulusal komuta ve kontrol sisteminin de projenin parçası olduğu belirtiliyor.
YUNAN MUHALEFETİNDEN ANLAŞMAYA TEPKİ
Yunanistan'daki muhalefet partileri, anlaşmanın İsrail'e savunma alanındaki bağımlılığı artırabileceğini savundu. Muhalefet ayrıca projenin Yunan vergi mükellefleri açısından önemli bir mali yük oluşturabileceği ve Atina'nın bölgesel politikasını İsrail'e daha fazla bağlayabileceği eleştirisini yöneltti.
Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis de anlaşmayı "utanç verici" olarak nitelendirdi.
Varufakis, "Yunanların büyük bir çoğunluğu soykırımcı Apartheid devletine karşı olmasına rağmen, biz yönetici sınıfımızın bu rezil anlaşmayla Yunanistan'ı lekelemesine izin verdik." değerlendirmesinde bulundu.
Yunan basınındaki yorumlarda ise anlaşmanın maliyeti, İsrail'e yönelik teknolojik ve stratejik bağımlılık ile projenin Atina'nın Orta Doğu politikasına olası etkileri tartışıldı.
KAYNAK KODU AÇIKLAMASI TARTIŞMAYI ALEVLENDİRDİ
Tartışmalar, İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel'in Kathimerini gazetesine verdiği röportajla yeni bir boyut kazandı.
Patel, Yunanistan'ın "Aşil Kalkanı"nın komuta ve kontrol kabiliyetleriyle bağlantılı kaynak koduna erişip erişemeyeceği sorusuna, "Hayır çünkü kaynak kodu anlaşmanın kullanım lisansına dahil değildi." yanıtını verdi.
Bu açıklama, Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias'ın daha önce yaptığı açıklamalarla karşılaştırıldı.
Dendias, 23 Temmuz'daki konuşmasında Yunan Silahlı Kuvvetleri için alınacak sistemlerde kaynak koduna erişimin önemine dikkat çekmiş ve kaynak koduna erişim sağlanmaması halinde tedarik sürecinin ilerlemeyeceğini belirtmişti.
PASOK KONUYU PARLAMENTONUN GÜNDEMİNE TAŞIDI
Muhalefetteki Panhelenik Sosyalist Hareket (PASOK), hükümetten "Aşil Kalkanı" sisteminin kaynak koduna Yunanistan'ın erişip erişemeyeceğini açıklamasını istedi.
PASOK'un savunma alanından sorumlu milletvekili Mihalis Katrinis, yazılı açıklamasında Dendias'ın 23 Temmuz'daki sözlerini hatırlattı.
Katrinis, İsrail Savunma Bakanlığının 31 Ağustos'taki açıklamasında ise yeni ulusal komuta ve kontrol altyapısının İsrailli Rafael şirketi tarafından geliştirileceğinin belirtildiğine dikkat çekti.
İsrailli yetkili Patel'in kaynak koduna ilişkin açıklamasını da gündeme getiren Katrinis, anlaşmanın mülkiyet ve erişim hakları konusunda soru işaretleri oluşturduğunu söyledi.
Katrinis, "Aşil Kalkanı’nın kaynak kodu sonuçta Yunanistan’a mı ait olacak?" sorusunu yöneltti. Konunun 1 Eylül'de parlamentoya taşındığını belirten Katrinis, Savunma Bakanlığından yazılı yanıt beklediklerini ifade etti.
Katrinis ayrıca milyarlarca avroluk savunma tedarikinde ulusal çıkarların korunması için anlaşmanın teknik ve hukuki hükümlerinin kamuoyuna açıklanmasını istedi.
SOL İTTİFAK: "CİDDİ SORU İŞARETLERİ VAR
Eski Başbakan Aleksis Çipras'ın kurduğu Yunan Sol İttifakı (ELAS) da Patel'in açıklamasına tepki gösterdi.
Parti, Yunanistan'ın komuta ve kontrol sistemiyle bağlantılı kaynak koduna erişemeyeceği yönündeki açıklamanın sistem üzerindeki denetim ve "ulusal çıkarların korunması" açısından ciddi soru işaretleri oluşturduğunu belirtti.
ELAS, hükümetin konuya ilişkin açıklamalarında "açıkta kaldığını" savunarak, Yunanistan'ın sistem üzerinde tam denetim sahibi olmaması halinde dışa bağımlılığın artabileceğine dikkat çekti.
YUNAN BASININDA "BULANIK TABLO" YORUMU
Efimerida ton Syntakton gazetesi, İsrail tarafından yapılan son bilgilendirmede Yunan Silahlı Kuvvetleriyle teknoloji transferi ile yazılım ve teknolojinin ortak kullanımından söz edildiğini yazdı. Ancak gazeteye göre kaynak kodunun teslim edileceği açık şekilde belirtilmedi.
Gazete ayrıca Kathimerini'nin internet sitesindeki Patel röportajının soru-cevap bölümünün bir aşamada kaldırıldığını, daha sonra metnin İsrail Savunma Bakanlığından gelen yeni bilgilere dayanılarak güncellendiğini ileri sürdü.
To Vima gazetesi ise "Aşil Kalkanı’nda kaynak kodu konusunda bulanık tablo" başlıklı analizinde, Patel'in "kaynak kodu lisans anlaşmasına dahil değildi" sözlerinin Atina'da ciddi soru işaretlerine neden olduğunu yazdı.
"HANGİSİ GERÇEK?"
Atina merkezli Militaire de "Aşil Kalkanı" projesindeki kaynak kodu tartışmasına dikkat çekti.
Haberde, Dendias'ın 23 Temmuz'daki açıklamaları ile İsrail tarafının son açıklamaları arasındaki farklılığa işaret edildi.
Militaire, İsrail Savunma Bakanlığının açıklamaları ile Yunan hükümetinin daha önce yaptığı değerlendirmeler arasındaki çelişkiye dikkat çekerek şu soruyu gündeme getirdi:
Haberde ayrıca "Aşil Kalkanı"nın kaynak kodunun Yunanistan'a ait olup olmadığı konusunda hükümetten açıklama beklendiği belirtildi.