adplus-dvertising

Çiçek aşısı, maymun çiçeğine karşı yüzde 85 koruyor

Korona pandemisinin etkileri bitmeden ortaya çıkan maymun çiçeği virüsü, bütün dünyada yayılmaya devam ediyor. İnsandan insana kolay bulaşmayan hastalığın yeni belirtilerinin belirlendiğini kaydeden Doç. Dr. Tuğba Sarı, “Çiçek aşısı maymun çiçeği hastalığına karşı koruma sağlıyor. Özellikle 1980 senesinden önce bu çiçek aşısıyla aşılananların yüzde 85’nin bu hastalığa karşı korunduğunu biliyoruz” şeklinde konuştu.
Takip et
Çiçek aşısı, maymun çiçeğine karşı yüzde 85 koruyor
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

Maymun çiçeği virüsü, Türkiye dahil olmak üzere birçok ülkede görülmeye devam ediyor. Uzmanlar enfekte kişinin sekresyonları ile uzun zamanlı yakın temas ve cilt lezyonları yoluyla bulaşan maymun çiçeği hastalığının yayılma potansiyelinin olduğunu söylüyor. Türkiye’de belirlenen vaka sayısı 5’e yükselirken, artan vaka sayıları sebebiyle bazı ülkelerde ‘acil vaziyet’ ilan edildi. Afrika’da senelerdir görülen ve şu anda başta Avrupa olmak üzere ve birçok ülkede etkisini sürdüren maymun çiçeği virüsü belirlenen ilk hastalardan farklı olarak son zamanda yeni belirtilerin ortaya çıktığını duyuruldu.

Hastalığın klinik olarak, ateş, halsizlik, yorgunluk, baş ağrısı, deri döküntüleri ve şişmiş lenf bezleri ile kendini gösterdiğini açıklayan Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastanesi Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. Öğretim Mensubu Doç. Dr. Tuğba Sarı, maymun çiçeğinin ilk olarak 1958 senesinde laboratuvar hayvanlarında yapılan bir çalışmada belirlendiğini belirtti. Hastalığın bu sebeple maymun çiçeği (monkeypox) olarak isimlendirildiğini ve insanlarda ilk defa 1970 senesinde Afrika’da tanımlandığını söyleyen Doç. Dr. Sarı, “Bugüne kadar Orta ve Batı Afrika’nın tropikal yağmur ormanlarında endemik olarak görülen maymun çiçeğinde, Mayıs 2022’den itibaren özellikle Amerika ve Avrupa’da başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde vakalar bildirilerek, çok yüksek hasta sayılarına ulaşıldı. Şu an dünya genelinde 28 bin 142, Türkiye’de ise 5 hasta belirlendi. Bilindiği gibi hastalığın normal görüldüğü yerlerden farklı bölge ve ülkelerde görülmeye başlaması sebebiyle 23 Temmuz’da Dünya Sağlık Örgütü acil vaziyet ilan etti. Salgın yahut pandemi vaziyetinde ise daha farklı. Covid-19’u örnek verecek olursak on binleri, yüzbinleri ve dünyanın bütün bölgelerini etkileyen bir durumdu. O sebeple de pandemi ilan edildi. Bu hastalık için henüz daha pandemiden söz edemeyiz” şeklinde konuştu.

Çiçek aşısı, maymun çiçeğine karşı yüzde 85 koruyor

“İnsandan insana kolay bulaşmıyor”

Afrika şartlarında maymun çiçeği virüsünün hayvanlardan insana bulaşmasının enfekte hayvanların kan, vücut sıvıları, deri ve mukoza lezyonlarıyla doğrudan temasla yahut ısırıkla yaşandığını kaydeden Doç. Dr. Sarı, maymunlar ve insanların tesadüfi konak olduğunu savundu. Maymun çiçeğinin doğal rezervuarının henüz tanımlanmadığını fakat kemirgenlerin büyük ölçüde rol oynadığının düşünüldüğünü kaydeden Doç. Dr. Sarı, şu şekilde konuştu:

“Çiğ ve az pişmiş enfekte hayvan etlerinin ve öbür hayvansal ürünlerinin yenilmesi bir risk faktörü yaratıyor. İnsandan insana bulaşması ise çok basit olmuyor. Hasta kişinin sekresyonlarıyla uzun zamanlı yakın temas, cilt lezyonları ile doğrudan bütünlüğü bozulmuş deri yahut mukozalarla (göz, burun, ağız mukozaları gibi) temas ya da yakın zamanda cilt lezyonlarından kontamine olmuş nesnelerle yakın temas ile bulaşma gerçekleşebiliyor. Bu şekildeki temas ise genel olarak aynı evi paylaşan kişilerde, kapalı ortamlarda çok uzun zamanlı yakın mesafede bulunanlarda ve enfekte kişiyle temas eden sağlık çalışanlarında risk yaratıyor. Literatüre yeni olarak hasta kişilerin çarşaflarını değiştirenler başta olmak üzere sağlık çalışanlarına bulaşın gerçekleştiği vakalar da girmiş vaziyette”

“Çiçek aşısı ile bu hastalığa karşı koruma sağlıyor”

Enfekte anneden bebeğe plasenta yoluyla bulaş neticesi yenidoğanda doğuştan maymun çiçeği hastalığı bulgularına rastlanabileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Sarı; “Çiçek hastalığı, dünya üstünden tamamen ortadan kaldırılana kadar uygulanmış olan çiçek aşıları, maymun çiçeği hastalığına karşı da koruma sağlamaktadır. Ülkemizde 1980 senesine kadar çiçek aşısı standart olarak uygulanmıştır. 1980 senesi öncesi doğumlular çiçek aşıları var ise maymun çiçeği hastalığına karşı ortalama yüzde 85 oranında korunmaktadır. Çiçek hastalığına karşı önceden aşı yapıldığının göstergesi olarak ön kol üst kısmındaki aşı izi kabul edilebilir. Bugün artık, çiçek aşıları klinik kullanıma sunulmuş vaziyette değildir. Modifiye edilmiş atenüe aşı virüsüne (Ankara suşu) dayalı yeni bir aşı, 2019’da maymun çiçeğinin engellenmesi maksadı ile ABD Gıda ve İlaç Ajansı (FDA) ve Avrupa İlaç Ajansından (EMA) kullanım onayı almıştır. Bununla beraber aşı kısıtlı olarak ulaşılabilir vaziyettedir. Klinik kullanımı iki doz biçimindedir” dedi.

Çiçek aşısı, maymun çiçeğine karşı yüzde 85 koruyor

“Maymun çiçeğinin yeni belirtileri gün yüzüne çıktı”

Maymun çiçeği hastalığının cilt lezyonlarının, 1980 senesinde dünya çapında yok edildiği ilan edilen çiçek hastalığına benzer olduğunun altını çizen Doç. Dr. Sarı, hastalığın ortaya çıkan yeni belirtileriyle alakalı olarak şu bilgileri paylaştı:

“Hastalığın kuluçka süresi 21 güne kadar uzayabiliyor. Eğer şüpheli bir vaziyet var ise 21 gün boyunca kendimizi klinik semptomlar açısından takip etmemiz gerekiyor. Maymun çiçeği, çiçek hastalığından daha az bulaşıcı ve daha az ciddi hastalığa neden oluyor. Klinik bulguları 2-4 hafta süren hastalığın dünyadaki ölüm oranı yüzde 3-6 olarak belirlenmiş vaziyette. Cilt lezyonları gövdeden ziyade yüz, kol ve bacaklarda yoğunlaşma eğiliminde ve aynı zamanda ağız içi, genital bölge, göz, avuç ve ayak tabanlarında da yaralar ortaya çıkabiliyor. Lezyonların sayısı ise yalnızca birkaç tane ile birkaç bin adete kadar değişebiliyor. Fakat son bildirilen vakalarda bazı değişikliklerin olduğunu, ateşi ve lenf bezlerinde şişmesi olmayan ya da cilt lezyonları daha önce bilinen seyrinden farklı olarak gelişim gösteren hastalar görüldü. En sık genç yaştaki erkeklerde görülen hastalık çocuklarda ya da daha önce çiçek aşısı ile aşılanmış ileri yaştaki kadınlarda da ortaya çıkabiliyor”

Geliştirilen bazı antivirallerin kesin olmamakla beraber maymun çiçeği hastalığında etkili olabileceğinin altını çizen Doç. Dr. Sarı, esas tedavinin ise semptomları hafifletmek, komplikasyonları yönetmek üstüne kurulu, klinik bakım ve destekleyici tedavi olduğunu sözlerine ekledi.

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.