Ankara Üniversitesi’nden yapay et çalışması! Bill Gates önermişti…

Dünyada yapay et ile alakalı çalışmalar hızlanırken, Türkiye’de de bu yönde adımlar atılmaya başladı. Şu anda çok pahalı olan yapay ette, fiyatı düşürebilecek bir çalışma ise Ankara Üniversitesi Kök Hücre Enstitüsü Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Can Akçalı ve ekibi tarafından yapıldı. Bill Gates daha önce bu fikri ortaya atmıştı.
Takip et
Ankara Üniversitesi’nden yapay et çalışması! Bill Gates önermişti…
  • Yazdir
  • Arttir - Azalt
  • Yorum 0

Dünya, artan nüfus ve azalan kaynaklar sebebiyle bir süredir alternatif protein kaynakları üstünde çalışıyor. Bunlardan biri de laboratuvar ortamında et imalatı. Hayvanları öldürmeden, alınan 1-2 santimetre büyüklüğünde biyopsilerden laboratuvar ortamında ‘temiz et’ imalatı yapmak artık mümkün. Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü’nün verileri, hücresel kökenli et imalatının 2030 senesinde toplam et imalatının yüzde 10’unu karşılayacağını öngörüyor. Günümüzde bazı ülkeler temiz et imalatına başlasa da, maliyeti çok yüksek olduğu için henüz ticari hale gelmiş değil.

Ankara Üniversitesi’nden yapay et çalışması! Bill Gates önermişti…Yapay et ile alakalı çalışmalar yürüten Prof. Dr. Can Akçalı ve ekibi

”Biyolojik yönden gerçek et oluyor”
Hürriyet’in haberine göre; Türkiye’den de Ankara Üniversitesi Kök Hücre Enstitüsü Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Can Akçalı ve ekibi, kök hücreden et imalatının mali açıdan karşılanabilir hale gelmesi yaptığı çalışmalarda belli bir noktaya geldi. Hücre kökenli et imalatı ile alakalı bilgi veren Prof. Dr. Can Akçalı, “Kök hücreden kas hücresi elde edilmesinin mekanizması ve taktikleri uzun senelerden beri biliniyor. Bunun için kas kök hücresi, başlangıç materyali olarak biyopsilerden elde ediliyor ve kas hücresine dönüştürülüyor. Bitkisel kökenli et imalatından farklı olarak bu taktikle elde edilen et, biyolojik yönden gerçek et oluyor. Her ne kadar bilinen bir işlem olmasına karşın, bunun elde edilmesi çok pahalı olduğundan, tüketiciye henüz ulaşamıyor. 2013 senesinde Hollanda’da ilk yapıldığında bir kilogram hamburgerin fiyatı 330 bin dolardı. Teknolojideki gelişmeler ile günümüzde maliyet ortalama 2 bin 500-3 bin dolar civarına şehit olmasına karşın halen bu haliyle gene tüketiciye ulaşması zor” diyerek konuştu.

Müracaat yapıldı
Yüksek fiyatın sebebinin, bu hücrelerin büyütülmesi esnasında kullanılan büyüme faktörlerinin, anne karnından çıkarılarak elde edilen buzağı serumunun (FBS) fiyatının çok yüksek olmasından kaynakladığını söyleyen Akçalı, “Ankara Üniversitesi Teknokent’de kurmuş olduğumuz laboratuvarımızda biz bu fiyatı düşürmeye, buzağı serumuna alternatif çok daha ucuz çözümler yaratmaya çalışıyoruz. Günümüzde litresi ortalama 400 dolar olan buzağı serumuna alternatif olarak geliştirdiğimiz solüsyonumuzu 5-10 dolara elde edebiliyoruz. Bu kapsamda geliştirdiğimiz tekniği korumak maksadıyla Amerika Birleşik Devletleri’nde patent müracaatında bulunduk. Biftek ismini verdiğimiz bu solüsyonun, tamamen doğal koşullarda yaratılmış olması ve hiçbir genetik modifikasyon yapılmamış olması, gelecekte kullanım umutlarını artırıyor” şeklinde konuştu.

Ankara Üniversitesi’nden yapay et çalışması! Bill Gates önermişti…

80 şirket çalışıyor
Dünyada şu anda 80’e yakın şirket laboratuvar ortamında yapay et imalatı için çalışma yürütüyor. Ankara Üniversitesi Teknoket’te yapay et imalat çalışmaları yürüten firmanın CEO’su Kerem Erikçi de konu ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. Laboratuvar ortamında yapay et üretmek için gelişmiş bazı ülkelerde girişimler olduğunu belirten Erikçi, “Şu anda İsrail, Amerika, Singapur ve Hollanda gibi ülkelerde bulunan ortalama 80 şirket yapay et çalışmaları yürütüyor. Biz de yapay et çalışmalarında yer almak için 2018’de firmamızı kurduk. Esas planımız eti yaratan solüsyonu ucuz bir biçimde üretip dünyadaki öbür şirketlere satmak. Bunun yanında istersek et ihtiyacımızı karşılamak için yapay et de üretebiliriz” şeklinde konuştu.

Ankara Üniversitesi’nden yapay et çalışması! Bill Gates önermişti…

Bill Gates önermişti
‘İklim Felaketi Nasıl Önlenir’ isimli yeni kitabının tanıtımı esnasında konuşan dünyanın en zengin insanlarından biri olan Microsoft’un kurucusu Bill Gates de, küresel ısınmadaki payından dolayı gelişmiş ülkelerin hayvan yetiştiriciliğini bırakıp yapay et tüketimine geçmesi gerektiğini belirtti. Gates’in yapay et hakkında önerisi münakaşa konusu oldu.

Ankara Üniversitesi’nden yapay et çalışması! Bill Gates önermişti…

Bitkisel et satışta
İnsanların farklı gıda üretimleri üstünde kafa yormaya başladığını dile getiren Prof. Dr. Can Akçalı, “Örneğin bunlardan biri bitkisel kökenli et imalatı. Bitkisel içeriklerin karıştırılmasıyla et tadına, dokusuna ve kokusuna yakın alternatif ürünler elde edilebiliyor. Şu anda bu bitkisel kökenli et imalatı, global et piyasasının yüzde 4.5’ini kapsıyor. Amerika ve İsveç gibi zengin ülkelerde fast food zincirleri, bitkisel kökenli hamburgerlerini tüketicilere sunuyor. Zincir şirketler Türkiye’de de bu hamburgerleri satmaya başladı” şeklinde konuştu.

1 kg et için 15 ton su harcanıyor
Ankara Üniversitesi Teknokent’de bir start-up firması kurarak yapay et ile alakalı çalışmalarını sürdüren Akçalı, Hürriyet’e geleneksel hayvancılık ile alakalı şunları belirtti:

– Bir kilogram kırmızı et için 15 ton su harcanıyor.
– Bir kilogram et için hayvanların beslenmesi ve barınması için 178 metrekare araziye ihtiyaç duyuluyor.
– Petrolle çalışan vasıtaların ürettiği karbon izinin ortalama yüzde 25’i kadar metan gazını, yalnızca büyükbaş hayvanlar üretiyorlar.
– Bir kilogram et imalatı için 300 kilogram CO2 (karbondioksit) salınımı gerçekleşiyor
– İklim değişikliği ile alakalı da ciddi bir etkisi bulunuyor.
– Hayvanlar, ticari kaygılar sebebiyle, hasta olmadan birçok antibiyotiğe maruz kalıyor.
– Yapılan çalışmalar antibiyotik dirençlerinin hayvanlardan yediğimiz etlerden geçtiğini ortaya koyuyor. Hayvan refahı ile alakalı da mühim problemleri var.

Yapay et 2025’te
Yapay etin 2030’da dünya et piyasasının yüzde 10’unu yaratacağını belirten Kerem Erikçi, sözlerine şu şekilde devam etti: “Imalat maliyetleri düştükçe yapay etin yaygınlaşacağını düşünüyoruz. Yapay etin 2025’de piyasaya sürüleceği tahmin ediliyor. 2030’da yapay etin dünya et piyasasının yüzde 10’unu yaratması bekleniyor. Yapay et imalatı sayesinde insanlar daha önce hiç yemedikleri et türlerini yiyebilecekler. Örneğin daha önce yiyemedikleri geyik etini yiyebilecekler.”

Sağlık yönü test edilmedi
Yapay et ile ilgili Gıda Mühendisleri Derneği Teşkilat Komisyon Başkanı Gıda Mühendisi Fatih Efe, “Yapay et üretmek için enerji, su vb. bileşimlerin yanı sıra teknolojiye de ihtiyaç var. Yapay et daha yeni üretilmeye başlandı. Bunun sağlık yönü henüz test edilmedi. Dolayısıyla insan sağlığı üstünde olumsuz bir etkisi olup olmayacağı bilinmiyor” şeklinde konuştu.

Benzer Haberler
Yorum Yap
Yorumlar (0)
Henuz hic yorum yapilmamis, ilk siz yapin.