Afganistan için tarihi gün! Taliban’la barış imzalandı

18 yıllık savaşı bitiren imzalar atıldı. Afganistan'da Taliban'la barış görüşmeleri nihayete erdi. ABD, Afganistan ve Taliban arasında imzalanan anlaşmaya göre, Amerikan askerleri 14 ay içerisinde ülkeyi tamamen terk edecek.

Katar’ın başkenti Doha bugün tarihi bir olaya ev sahipliği yaptı. Afganistan’da uzun süredir devam eden barış görüşmelerinde sona gelindi. Anlaşma için imza töreni düzenlenirken, ABD’yi temsilen Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Doha’ya gitti.

İLK OLARAK 8 BİN 600’E DÜŞECEK

Taliban heyeti, Afgan hükümeti ve ABD arasında imzalanan anlaşma neticesinde, 135 gün içinde Amerikan askerlerinin sayısı kademeli olarak azaltılarak 13 binden 8 bin 600’e düşürülecek.

Taliban’ın anlaşmaya uymaya devam etmesi halinde ise 14 ay içinde Afganistan’daki NATO ve ABD askerlerinin tamamı bölgeden çekilecek.

‘EL KAİDE İLE BAĞLARI KESİLECEK’

İmza töreninde açıklamalarda bulunan Pompeo, Taliban’ın askeri olarak zafer kazanamayacağını anlaması üzerine ilerleme kaydettiklerini söyledi.

Anlaşmaya uyulup uyulmadığını yakından takip edeceklerini ifade eden Pompeo, Taliban’ın El Kaide ile olan bağlarını keseceğini ve IŞİD’le mücadele edeceğinin sözünü verdiğini vurguladı.

MAHKUMLAR BIRAKILACAK

Anlaşma kapsamında, ABD ve Afgan hükümeti anlaşma kapsamında 5 bin mahkumu serbest bırakacağı, Taliban’ın ise buna karşılık olarak 1000 kişiyi bırakacağı belirtildi.

ABD ve Afganistan hükümetlerinin resmi açıklamasında “Koalisyon Afganistan’dan Taliban’ın taahhütlerini tamamen yerine getirmesi halinde tamamen çekilecek” denildi. Anlaşma, ABD ve Taliban’ın pozitif ilişki geliştirmesini öngörüyor.

Anlaşmanın en dikkat çekici taraflarından biri, ABD ve NATO müttefiklerinin ilk 135 gün içinde beş ayrı askeri üsten çekilecek olması. Böylece, ABD Afganistan’daki asker sayısını 8 bin 600’e indirmiş olacak.

Anlaşmaya göre, ABD ve Afganistan yönetimi hapishanelerdeki 5 bin Taliban üyesini serbest bırakacak. İlk etapta ise 10 Mart tarihine kadar 1000 Taliban militanı hapisten çıkacak.

Doha’da anlaşma imzalanırken Afganistan lideri Eşref Gani, ABD Savunma Bakanı Mike Esper ve NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg kameraların karşısına geçti.

Bugün sabah saatlerinde bir açıklama yayınlayan Taliban örgütü ise, tüm militanlarına anlaşma imzalanırken hiçbir saldırıda bulunmamaları yönünde emir verdi.

Aynı saatlerde Pentagon’un bir numarası, ABD Savunma Bakanı Mike Esper ise Afganistan’ın başkenti Kabil’e indi.

Amerikan New York Times gazetesi, Taliban ve Afgan ordusu arasında varılan bir haftalık ateşkesin deneme niteliği taşıdığını bildiriyor. Gazete, kısa ateşkesin Afgan güvenlik güçlerine nefes aldırdığını ve şimdi herkesin aklındaki sorunun ‘Gerçekten de barış sağlanabilir mi? Sağlanırsa durum ne olur?’ olduğunu belirtiyor.

Anlaşma, Amerika’nın şimdiye kadarki en uzun süreli savaşında sonun başlangıcına geldiğine işaret eder nitelikte. Ancak bu durum, Afganlar için uzun ve zorlu bir mücadelenin başlangıcı anlamına geliyor. Anlaşmanın başarılı olması için ezeli düşmanların nesillerdir ülkenin yabancı olduğu barışı korumanın ve uzlaşmanın yollarını bulması gerekiyor.

Gazete, Amerika’nın 11 Eylül 2001 terör saldırılarına yanıt olarak başlattığı savaşın ağırlığının son yıllarda genç Afganlar’ın omuzlarına yüklendiğini, sadece son beş yılda 50 bin Afgan polis ve askerin öldüğünü yazıyor. Taliban’ın verdiği kayıpların da aynı düzeyde, hatta daha fazla olduğu tahmin ediliyor.

Amerikan Washington Post gazetesi, geçtiğimiz Aralık ayında ‘Gerçeklerle Savaş’ başlıklı özel haberinde, Beyaz Saray ve Pentagon’un 19 yıldır devam eden Afganistan savaşıyla ilgili bazı gerçekleri gizlediğini manşetten verdivermişti.

Gazete, gizli resmi belgelere dayandırdığı haberinde, yetkililerin savaşın gidişatıyla ilgili yalan olduğunu bildikleri halde olumlu açıklamalarda bulunduğunu ve savaşın kazanılamaz olduğu gerçeğini kamuoyundan gizlediklerini bildiriyor. Habere göre belgeler, Amerikan tarihinin en uzun süreli savaşının temelinde yatan başarısızlıkları inceleyen federal proje tarafından hazırlandı.

Belgelerde generallerden yardım çalışanlarına ve Afgan yetkililere, Afganistan savaşında doğrudan rol oynayan kişilerle yapılmış ve daha önce açıklanmayan 2 bin sayfadan fazla söyleşiler ve notlar yer alıyor.

Washington Post, Amerikan hükümetinin proje kapsamında görüşlerine başvurulan kişilerin kimliklerini ve söylediklerini gizlemeye çalışmasına rağmen üç yıl süren hukuk mücadelesinin ardından Veri Özgürlüğü Yasası uyarınca belgelerin yayınlanması hakkı kazandığını aktarıyor.

Pentagon verilerine göre Amerika, 2001 yılından bu yana Afganistan’a 775 bin asker gönderdi. Afganistan’da 2 bin 300 Amerikan askeri yaşamını yitirdi, 20 bin 589 askerse yaralandı. Rapora göre, üç başkan, George W. Bush, Barack Obama ve Donald Trump ve askeri komutanları, Amerika’nın Afganistan’da galip geleceği sözünü yerine getiremedi.

Afganistan’ı modern bir ülke haline getirmek için çok büyük miktarlarda paraların boşa harcandığı, Afgan Ordusu ve polis gücü kurmak, afyon ticaretinin önünü kesmek için yapılan girişimlerin sonuç vermediği de raporun ayrıntıları arasında.

11 Eylül 2001’de tarihinin en büyük terör saldırılarına uğrayan ABD, kısa süre sonra El Kaide lideri Usame bin Ladin’in bulunduğu Afganistan’a operasyona girişti.

NATO güçlerinin de yer aldığı harekat kısa sürede Taliban örgütünün devrilmesini sağladı ancak ABD tam anlamıyla bir bataklığa saplanmış oldu. Geçmişinde Vietnam gibi tecrübeler olan ABD, 18 yılla tarihinin en uzun savaşını bir türlü bitiremedi.

Peki ABD’nin bir dönem devirip şimdi müzakere masasına oturduğu Taliban örgütüyle ilgili neler biliniyor? Taliban rejimi, savaş beyleri, farklı aşiret, boy ve etnik gruplar arasında bölünmüş olan Afganistan’da 1994’te ortaya çıktı.

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ne (SSCB) karşı açılan savaş sırasında Pakistan’a göç eden mülteciler savaş sonrası geri dönmeye başladı.

Pakistan’da, özellikle Deobandi Medresesi’nde eğitim görmüş öğrenciler de geri dönen mülteciler arasındaydı. Bunlardan biri olan Molla Ömer etrafında birçok öğrenci ve Peştun mücahitle Taliban’ı kurdu.

Talib, din öğrencisi anlamına geliyor ve Taliban da bunun çoğulunu ifade ediyor. Pakistan’ın Belucistan eyaletinde öğrenim gören binlerce genç Afgan Peştun ve Kuzeybatı Sınır Eyaleti’nden gelen gönüllüler, Taliban’a katılmak üzere Kandahar’a gitti.

Daha sonra bunlara Pakistan’daki birçok medreseden Afganistan’daki yeni İslami harekete katılmak isteyen Pakistanlı gönüllüler eklendi.

'Cevap kağıdım sosyal mesafeyi korudu' diyen öğrenci herkesi güldürdü

Benzer Haberler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı